آزمون M-CHAT ابزاری ساده و علمی برای بررسی اولیه نشانههای اختلال طیف اوتیسم در کودکان نوپا است. این پرسشنامه با مجموعهای از سوالات هدفمند، به والدین و مراقبین کمک میکند تا تصویر دقیقی از وضعیت رشد اجتماعی و ارتباطی کودک خود به دست آورند.
با انجام این آزمون در زمانی کوتاه، میتوان در صورت وجود علائم هشداردهنده، اقدامات ارزیابی و مداخله زودهنگام را آغاز کرد و از فرصت طلایی سالهای اولیه زندگی کودک بهترین بهره را برد.
آزمون ام چت ( M_CHAT) چیست ؟
آزمون M-CHAT (Modified Checklist for Autism in Toddlers) یکی از پرکاربردترین ابزارهای غربالگری برای شناسایی زودهنگام اختلال طیف اوتیسم و سایر تأخیرهای رشدی در کودکان نوپا است. این آزمون به والدین و مراقبین کمک میکند تا با پاسخ به مجموعهای از پرسشهای ساده، احتمال وجود علائم هشداردهنده را شناسایی کنند و در صورت نیاز، اقدامات ارزیابی و مداخله زودهنگام را آغاز نمایند.
با توجه به اینکه شناسایی بهموقع اوتیسم میتواند تأثیر بسزایی در روند درمان و بهبود مهارتهای ارتباطی و اجتماعی کودک داشته باشد، M-CHAT به عنوان یک ابزار کمهزینه، سریع و قابل اجرا در خانه یا مراکز بهداشتی، جایگاه ویژهای در برنامههای پایش رشد کودکان دارد.
آزمون M_CHAT
آزمون M-CHAT برای کودکان ۱۶ تا ۳۰ ماهه طراحی شده و شامل ۲۰ سؤال دوگزینهای («آری» یا «خیر») است که رفتارها و مهارتهای اجتماعی، ارتباطی و حرکتی کودک را بررسی میکند. پرسشها بهگونهای تدوین شدهاند که والدین یا مراقبین بتوانند بر اساس مشاهده رفتارهای روزمره کودک به آنها پاسخ دهند. نکته مهم این است که پاسخها باید بر اساس رفتار معمول کودک و نه رفتارهای مقطعی یا اتفاقی ثبت شوند.
این آزمون در دو مرحله انجام میشود: مرحله اول، همان M-CHAT اصلی است که در سایت خانه رشد به صورت رایگان و آنلاین قابل انجام است. در صورت قرار گرفتن نتیجه در محدوده خطر متوسط، مرحله دوم یعنی مصاحبه پیگیریکننده (M-CHAT-R/F) توسط فرد متخصص انجام میشود تا اطمینان بیشتری در تشخیص حاصل گردد. این بخش به بررسی دقیقتر پاسخهای سوالات مشکلدار میپردازد و میتواند تعیین کند که آیا کودک واقعاً رفتار مورد نظر را دارد یا خیر.
یکی از ویژگیهای M-CHAT این است که حتی اگر نتیجه آزمون نشاندهنده احتمال اوتیسم نباشد، میتواند نشانههایی از سایر اختلالات رشدی یا تأخیرهای تکاملی را مشخص کند. این مزیت باعث شده که M-CHAT به عنوان یک ابزار غربالگری جامع در برنامههای پایش رشد کودک در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار گیرد.
اجرای آزمون بهتر است در محیطی آرام، با حوصله و بدون عجله انجام شود. والدین باید با دقت به رفتار کودک در شرایط طبیعی توجه کنند و در صورت شک، پاسخ را بر اساس الگوی کلی رفتار او انتخاب نمایند. همچنین تکرار آزمون در بازههای زمانی مختلف میتواند به ارزیابی تغییرات رشد کودک و شناسایی بهموقع مشکلات کمک کند.
مخاطب آزمون M_CHAT
آزمون M-CHAT برای والدین، مراقبین اصلی کودک، مربیان مهدکودک و متخصصان رشد طراحی شده است. این افراد به دلیل آشنایی مستقیم با رفتارها و مهارتهای روزمره کودک، میتوانند دقیقترین پاسخها را به پرسشهای آزمون بدهند.
گروه سنی مناسب برای این آزمون، کودکان ۱۶ تا ۳۰ ماهه هستند؛ دورهای حساس که بسیاری از مهارتهای ارتباطی و اجتماعی شکل میگیرد و شناسایی زودهنگام اختلالات میتواند بیشترین تأثیر را در روند درمان داشته باشد.
علاوه بر خانوادهها، پزشکان کودکان، روانشناسان و کاردرمانگران نیز از این آزمون برای پایش رشد و شناسایی بهموقع علائم اوتیسم یا سایر تأخیرهای رشدی استفاده میکنند.